На 6 и 7 ноември 2026 година, Институтот за европска политика (ЕПИ) го организираше вториот модул за обука во рамките на проектот „Decode the EU – Communicating EU policies together“ во Струмица. Дводневната работилница собра 10 новинари и уредници од национални и локални медиуми на македонски и албански јазик, со цел да се зајакне аналитичкото известување засновано на докази за процесот на пристапување на Северна Македонија во ЕУ.
Програмата има за цел да го надмине простото пренесување на соопштенијата за јавност од институциите преку оспособување на новинарите за суштинско разбирање на институциите на ЕУ, правната рамка (acquis communautaire) и секторските политики.
Постепена интеграција: можности пред членството и регионална соработка
Првиот ден беше посветен на постоечките можности за интеграција со ЕУ и новите пристапи во политиката на проширување. Учесниците ги разгледаа достигнувањата и ограничувањата на Спогодбата за стабилизација и асоцијација, вклучително и во споредба со договорите за длабока и сеопфатна слободна трговија на Украина и Молдавија со ЕУ. Дискусиите ги опфатија и институционалната соработка, секторските договори и учеството во политиките на Унијата пред полноправното членство.
Во продолжение, новинарите анализираа иницијативи од нон-пејпери на земјите-членки, прегледи на политиките пред проширувањето, пакетот за проширување и патоказите, како и можностите за пристап до пазарите и политиките на ЕУ преку Планот за раст. Централно прашање беше дали фазното пристапување може да го забрза патот кон членство или носи ризик од фрагментирана интеграција. Денот заврши со дискусија за Берлинскиот процес и Заедничкиот регионален пазар, преку разгледување на нивните достигнувања, акциски планови и извештаи.
Следење на реформите и парите: од условеност до институционална одговорност
Вториот ден се фокусираше на пресвртот кон финансирање засновано на резултати. По прегледот на развојот на буџетот на ЕУ и инструментите за претпристапна помош, учесниците се запознаа со Инструментот за реформи и раст за Западен Балкан. Посебно внимание беше посветено на условите за добивање средства, процедурите за нивно ослободување и користење, како и поврзаноста меѓу спроведените реформи и финансиската поддршка.
Следната сесија ја разгледа Реформската агенда на Северна Македонија, нејзиниот однос со пристапните преговори, надлежностите на институциите и структурите за спроведување. Беа претставени резултатите од имплементацијата и корисни информативни платформи и алатки за следење. Преку практична вежба за читање оценки и извештаи на Европската комисија, новинарите работеа на препознавање теми и прашања за истражувачки стории за реформите и користењето на средствата.
Оваа обука беше подготвена со финансиска поддршка од Шведска преку проектот „Поддршка за европската интеграција на Северна Македонија“, имплементиран од Канцеларијата на Обединетите нации за проектни услуги (УНОПС). Содржината на оваа обука е единствена одговорност на Институтот за европска политика (ЕПИ) – Скопје и на никаков начин не може да се смета дека ги одразува ставовите на Шведска и УНОПС.
